شهمردان بن أبى الخير رازى
پيشگفتار مصحح 26
روضة المنجمين ( فارسى )
جديد بايد از قرن دهم هجرى باشد . كتاب از قلم افتادگى و ساقطات زياد دارد و جدولهاى آن بيشتر خطكشى شده و امّا نوشته نشده است و صورت ستارگان را هم ندارد . 3 . نسخهء توبينگن بشمارهء 848 O . qu و نوشتهاند كتابت آن دوشنبه اوّل ربيع الاوّل سال 653 هجرى است و داراى 185 برگ است و از مقالهء سوم تا پانزدهم را دارد . فيلم آن در كتابخانهء ملّى است . اين نسخه از باب سوّم تفريق تا مقدارى از قنطورس از مقالهء پانزدهم را دارد و ناقص است و با اين جمله پايان مىپذيرد « له ( - 35 ) را رجل قنطورس خوانند و بر دست راست اسبت » اين نسخه صورتهاى آسمانى را ندارد و در اواخر كتاب تاريخ 653 هست و آن به خطّ ديگرى است كه در پايان كتاب بدان اضافه كردهاند و در اوّل كتاب به اشتباه چند ورق از ميانهء كتاب صحافى شده است يكى « القول فى بيت اعدا » و ديگرى « در معرفة فتح الباب » . 4 . نسخهء برلين بهشمارهء 848 در كتابخانهء دولتى برلين MS . orient Quart اين كتاب بدون تاريخ است . در اين نسخه دو ورق از اوّل كتاب ساقط شده است و مانند نسخهء توبينگن از صفحهء چهار و از مبحث تفريق شروع مىشود و بجاى اين افتادگىها ، مانند نسخهء توبينگن دو ورق از قسمتهاى ديگر كتاب به آن اضافه شده است و مانند نسخهء توبينگن دو عنوان دارد يكى « القول فى بيت اعدا » و ديگرى « در معرفة فتح الباب » كه ربطى به اوّل كتاب ندارد و در اواخر كتاب در صورت قنطورس با اين جمله پايان مىپذيرد « له ( - 35 ) را رجل قنطورس خوانند و بر دست راست اسبت » . گفتيم كه نسخهء توبينگن هم با اين جمله پايان پذيرفته است و در مقالهء پانزدهم صورت كواكب را ترسيم نكردهاند و در اين نسخه مانند نسخهء توبينگن دو تصوير ماه و خورشيد را دارد و تصوير ماه را « ماح ( - ماخ در زبان سغدى ) و خورشيد را « خرشيد » نوشته شده است و معلوم است كه اين دو نسخه يكى از روى ديگر نسخه نوشته است . در تابستان سال 1381 در كتابخانهء برلين اين نسخه را تورّق كردم و به نظر من نسخهء برلين قديمتر از نسخهء توبينگن است .